Văn nghệ
27 Tháng Giêng 2012 1:00 CH (GMT+0700)
Tết cổ truyền của người Việt

Tết cổ truyển của dân tộc ta đã có từ xa xưa và bắt nguồn từ đời sống của cư dân làm lúa nước. Xưa kia, hầu hết người Việt đều sinh sống bằng nghề nông.

 

Cho-chu.jpg

Ông đồ cho chữ dịp đầu xuân - Ảnh: MINH NGUYỆT

Trong sản xuất, trồng trọt, chăn nuôi, nông dân thường dựa vào các tiết trong năm để cấy cày, gieo trồng, gặt hái. Sau những ngày lao động vất vả, nhất là sau mỗi vụ thu hoạch, người nông dân có những ngày nhàn nhã. Trong những ngày nông nhàn ấy, họ tổ chức hội hè, đình đám để tạ ơn trời đất, thánh thần, tổ tiên, ông bà và chúc mừng, cầu ước những điều tốt đẹp cho vụ mới. Thế là hội tết (đọc chệch từ chữ tiết) ra đời.

 

Trong một năm, người Việt Nam có đến 12 hội tết và hội tết của các dân tộc trên đất nước ta có nhiều tên gọi khác nhau. Người Kinh gọi là Tết Nguyên đán; người Tà Ôi, Katu gọi là Kumor; người Bru, Vân Kiều gọi là Boong thơ ku than… Tất cả đều có ý nghĩa là năm mới. Một số dân tộc khác thì lại lấy tên công việc để đặt tên cho tết. Chẳng hạn, người Ra Đê gọi là Tết mừng lúa (Soi chang chao), người Xê Đăng gọi là Tết rửa máng nước (Klang đắc), người Cơ Ho gọi là Tết sửa gùi, đón lúa (Li boong)…

 

Ngày tết của các dân tộc trên đất nước ta thường diễn ra vào mùa xuân, khi tiết trời ấm áp, cây cối đâm chồi nảy lộc, trăm hoa tỏa hương khoe sắc… Khắp làng xóm, phố phường tràn đầy sức sống, tưng bừng, hào hứng đón chào một năm mới.

 

Để đón tết, nhà nhà rộn ràng, tất bật mua sắm. Người lớn mua tranh tết, dưa hành, câu đối đỏ; trẻ con được sắm quần áo, giày dép mới và những con tò he ngộ nghĩnh. Ngày xưa, từng làng bản còn dựng cây nêu để xua đuổi tà ma… Ước mong của mọi người trong những ngày tết là được “đón ông phúc vào nhà”, “đạp thằng bần ra cửa”. Bánh chưng, bánh dày, mâm ngũ quả… là những thứ không thể thiếu được trong lễ cúng gia tiên. Vừa lo tết cho người, bà con nông dân vừa tất bật chuẩn bị nguồn thức ăn, chăm sóc, chống rét cho gia súc, gia cầm – những người bạn thân thiết của nhà nông.

 

Tết cổ truyền của người Việt mang đậm tính cộng đồng, tính hướng thiện và hướng về cội nguồn. Dù làm ăn, sinh sống ở nơi xa, khi gần đến tết, người ta cũng cố thu xếp công việc để về thăm quê, viếng mộ người thân, tổ tiên, ông bà, sum vầy với gia đình, họ tộc. Những ngày đầu xuân mới, mọi người xóa bỏ hiềm khích, giận hờn để đến thăm hỏi chúc tết nhau, với khuôn mặt rạng ngời và tấm lòng rộng mở. Con cháu mừng thọ ông bà, cha mẹ. Ông bà, cha mẹ lại chúc con cháu thảo hiền, ngoan ngoãn, học hành và làm ăn giỏi giang, thành đạt… Tục lệ “Mùng một ăn tết ở nhà/ Mùng hai tết mẹ, mùng ba tết thầy” thể hiện lòng hiếu thảo và đạo lý tôn sư trọng đạo của người Việt.

 

Tết đến, xuân về, lòng người phơi phới. Hội hè được tổ chức khắp nơi. Miền biển khai hội cầu ngư, miền núi mở hội đâm trâu, trong quê ngoài phố nhộn nhịp các khu vui tết, tưng bừng rộn rã các trò vui chơi giải trí.

 

Tết cổ truyền của người Việt phong phú cả về tinh thần và vật chất, vừa thiêng liêng, cao cả, vừa dân dã đời thường và những phong tục đẹp được lưu truyền mãi mãi. Trong đó, nhiều tục như khai bút đầu xuân, may áo mới cho trẻ con, mừng thọ người già, chúc tết thầy giáo… mang tính nhân văn sâu sắc.

 

Tết Nguyên đán của người Việt Nam hội tụ đủ tam khôi: một ngày mới, một tháng mới, một năm mới, thể hiện rõ sắc thái nghề nghiệp, sắc thái dân tộc và sắc thái địa phương. Dù ngày nay, trong quá trình hội nhập và phát triển, với sự ảnh hưởng từ nhiều phía, song những nét hay, nét đẹp về tinh hoa, bản sắc của dân tộc trong ngày tết cổ truyền thì vẫn mãi mãi được gìn giữ và lưu truyền.

 

PHẠM HỒNG

Viết bình luận của bạn ở đây
Họ tên:
Email:
Tiêu đề:
Bình luận:
Mã bảo mật:
Mã bảo mật
  
Loại Mua Bán
Đvt: triệu đồng/lượng
  
THỜI TIẾT
LIÊN KẾT
Báo Phú Yên điện tử - http:// www.baophuyen.com.vn. Cơ quan chủ quản: Tỉnh ủy Phú Yên
Giấy phép xuất bản số 210/GP-BC của Bộ Văn hóa - Thông tin cấp ngày 17-11-2005
Tòa soạn: 62 Lê Duẩn, TP.Tuy Hòa. Điện thoại: (057).2211110 - (057).3842488, Fax: 057.3841275.
E-mail: toasoandientu@baophuyen.com.vn. Ghi rõ nguồn "Báo Phú Yên điện tử" khi sử dụng lại thông tin từ website này.
Tổng biên tập: Phạm Thanh Phong
Trang chủ | Toà soạn | Quảng cáo | Đặt báo | Liên hệ
Bản quyền 2005 thuộc Báo Phú Yên Online
Thiết kế bởi nTek